نگاهی به ۲۰ سال پیشگویی گارتنر

چرخه هایپ گارتنر (Gartner Hype Cycle‌ که برخی آن را چرخه تب تکنولوژی هم ترجمه کرده‌اند)، برای اغلب دوستداران فناوری مفهومی آشناست.
سال‌هاست هر جا می‌خواهند از وضعیت یک فناوری در حال و آینده حرف بزنند، چرخه گارتنر یکی از اصلی‌ترین مرجع‌هاست. آن‌قدر که تصویر این چرخه دیگر پای ثابت اسلایدهای مشاوران، مدیران، کارآفرینان و سرمایه‌گذاران شده است.

مدتی پیش اینفوگرافیکی دیدم که فناوری‌هایی را که طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۸ روی قله چرخه گارتنر بوده‌اند، یک‌جا و کنار هم جمع کرده بود.
البته تحلیل خلاصه‌ و مفیدی هم همراه این اینفوگرافیک Visual Capitalist بود که لینک آن را به همراه یک بررسی جالب دیگر، در پایین همین مطلب گذاشته‌ام. اما به‌نظرم بهتر است هر کدام‌مان در ابتدا بدون خواندن هر تحلیل و نظری، صرفا از زاویه خودمان، سال به سال این چرخه را ببینیم.

روند ۲۰ ساله فناوری‌ها در منحنی گارتنر (چرخه هایپ گارتنر)
برای مشاهده تصویر باکیفیت‌تر، روی آن کلیک کنید.

مرور فناوری‌هایی که طی این ۲۰ سال در قله این چرخه بوده‌اند، چه آن‌ها که مطابق مسیر پیش‌بینی‌شده گارتنر رشد کرده‌اند، و چه آن‌ها که تا بلوغ و یا سقوط، مسیر متفاوتی را رفته‌اند، کلی نکته و درس با خودش دارد؛ برخی از این نکات درباره خود فناوری‌هاست، و برخی دیگر درباره میزان اتکاپذیری پیش‌بینی‌ها. و البته جدای از این، مرور ۲۰ ساله فناوری‌ها قطعا یک حس نوستالوژیک هم برایتان به همراه خواهد داشت!

🔸 پانوشت:

  • اینفوگرافیک بالا را به همراه تحلیل خلاصه آن می‌توانید مستقیما از این لینک در سایت Visual Capitalist ببینید. همچنین بررسی دیگری که بر روی روند ۲۰ ساله منحنی گارتنر انجام‌شده است را نیز می‌توانید از اینجا بخوانید.
  • در این مطلب به معرفی خود چرخه هایپ گارتنر نپرداختیم. هر چند معرفی کلی آن در بخش بالای اینفوگرافیک معرفی‌شده هم آمده، اما برای آشنایی بیشتر با این چرخه، کافی است عبارت انگلیسی Gartner Hype Cycle‌ یا معادل فارسی آن را گوگل کنید، صفحات متعددی به‌طور مفصل به معرفی این چرخه پرداخته‌اند.

کار سخت کمال‌گراها!

بدون شک یکی از کلیدی‌ترین جنبه‌ها در فرآیند توسعه محصولات عالی، رعایت تناسب بین «کمال‌گرایی» و «زمان ارایه» محصول در بازاره.
اما چرا با وجود اینکه طی سال‌های اخیر زیاد به این موضوع پرداخته شده، همچنان یکی از مهمترین پاشنه آشیل‌های محصولات (و سرویس‌های) جدید، همین مساله است؟ پیچیدگی این موضوع از کجا نشأت میگیره؟

کار سخت کمالگراها یا چطور کمالگرایی منفی رو کنترل کنیم

درس‌آموخته‌های من در این زمینه فعلا این‌هاست:
🔸اول اینکه بسته به نوع محصول و صنعت مربوطه، نقطه‌ای که این تناسب در اون برقرار میشه متفاوته؛ و به‌نظر میرسه پیدا کردن این نقطه علاوه بر هوش و استعداد، نتیجه علم، تجربه و خِرَد کسب‌وکاری است که به مرور و طی مسیر، در وجود افراد ته‌نشین میشه. هر چند در آینده روش‌های تحلیل‌داده هم میتونن به علمی‌تر شدن این فرآیند کمک کنن، اما همچنان فرمول طلایی‌ای برای اون وجود نداره. به عبارتی در اغلب موارد تا پیش از مشخص شدن نتیجه، نمیشه درباره درست یا غلط بودن «اجتهاد» انجام‌شده قضاوت کرد.
🔸از سوی دیگه، کمالگرایی یک ویژگی شخصیتیه که الزاما همیشه منطق فرد بهش غلبه پیدا نمیکنه و به صورت خودآگاه به کنترل فرد در نمیاد! و اگر شما هم دچارش بوده یا باهاش مواجه شده باشید، قطعا تایید می‌کنید که در صورت عدم کنترل میتونه به‌جای «یک موهبت با تاثیر خارق‌العاده‌ی مثبت»، بالعکس، حتی آسیب‌زا و منفی باشه!

اغراق نیست اگر مهمترین نقطه تمایز محصولاتی که تحول‌آفرین بودند با سایر هم‌نوعانشون رو «افراد کمال‌گرایی» بدونیم که در نقطه مناسبی تصمیم گرفتن کوتاه بیان و محصول رو به دست بقیه برسونن؛ نقطه‌ای که بنا بر طبع کمال‌گراشون طبیعتا اون‌قدر زود نبوده که محصولشون هنوز یک چیز ضعیف یا عادی باشه؛ و البته اون‌قدر دیر هم نبوده که دیگه منابع یا فضایی برای عرضه محصول باقی نمونده باشه!

✍️پانوشت:

  • هر چند این مطلب با دید کسب‌و‌کاری نوشته شده، اما میشه با جاگذاری «اثر» به جای «محصول»، اون رو به حوزه‌های دیگه هم تعمیم داد.
  • تصویر پایین حاوی نکاتیه که میتونن کمک کنند تا کمال‌گرایی رو به صورت مثبت به‌کار بگیریم. البته که من شاید کمی با لحنش موافق نباشم، چون ممکنه این برداشت ازش بشه که باید کمال‌گرایی رو به چیز دیگری تبدیل کنید 🙂 به‌نظر می‌رسه مدیریت و کنترل کردن کمال‌گرایی چیزیه که در عمل بهش نیازش داریم.
چطور کمالگرایی منفی رو کنترل کنیم
چطور کمالگرایی منفی رو کنترل کنیم

چرا ایران؟ (توسعه محلی و جهانی: نقش ما در ایجاد تناسب میان این دو)

این نوشته متشکل از مجموعه استوری‌هایی است که آبان ماه ۱۳۹۸ در اینستاگرام منتشر شد. نظرات مخاطبان هم در نگارش و تکمیل آن نقش داشت و در نهایت به‌نظرم رسید خوب است که در قالب یک مطلب در وبلاگ هم قرار بگیرد.

  • نقطه شروع بحث پرسیدن یک سوال بود که نتیجه‌اش رو در ادامه می‌بینید:
چرا ایران؟
  • چیزی که واضحه اینه که وقتی درآمد همه مردم چهار برابر بشه، رشد اقتصادی بالاتر خواهد بود. به این ترتیب مسئولان هم میتونن در آمارها اعداد و ارقام بهتری رو به عنوان دستاورد و رکورد نمایش بدن.
    اما دلیل اینکه اغلبمون مورد دوم رو بهتر میدونیم اینه که صرف «رشد اقتصادی و GDP بالا»، بدون رعایت توازن و تناسب، الزاما زندگی بهتری رو به ارمغان نمیاره. دلایل این مساله هم متعدده که در استوری‌های قبل برخی‌اش رو دیدیم. این مساله اون‌قدر پذیرفته شده است که شاخصی به نام «ضریب جینی» هم به عنوان یکی از پارامترهای مهم توسعه سالم اقتصادی سنجیده میشه و اکثرمون باهاش آشناییم.
    البته این هم باید در نظر گرفت که چون در بسیاری موارد این موضوع با کلیدواژه عدالت بهانه‌ای بوده برای اجرای سیاست‌های پوپولیستی، یا دولتی کردن اقتصاد و … بعضی‌هامون ممکنه کلا ازش صرف نظر کنیم.
  • اما موضوعی که من میخوام از نتایج این بحث استفاده کنم، رابطه #توسعه و #فناوری است. ما و خیلی از افراد دیگری که در حوزه فناوری کار میکنیم، بعد از مدتی مدام از سوی دیگران با این سوال مواجه میشیم که:

چرا ایران!؟

ادامه خواندن “چرا ایران؟ (توسعه محلی و جهانی: نقش ما در ایجاد تناسب میان این دو)”

بزرگترین پولشویی تاریخ!

  • بزرگترین پولشویی تاریخ، تبدیل «کشورهای استعمارگر» قرن هجدهم، به «کشورهای توسعه‌یافته» قرن بیستم بود.
  • کارشناس اتوکشیده‌ای را که در فلان سازمان بین‌المللی اروپایی نشسته و ماهی ۴-۵ هزار یورو میگیرد تصور کنید. فردی که اتفاقا آدم خوبی هم هست و واقعا دغدغه صلح در کشورهای در حال توسعه را دارد. اما در عین حال جایگاهش را مدیون توزیع ثروت ناشی از خشونت‌های ۲۰۰ سال قبل، در همین کشورهاست.
  • درباره خیلی از شرکت‌ها هم اوضاع همین‌طور است. فقط درباره بعضی قدیمی‌ترها مثل BP (بریتیش پترولیوم)، موضوع شفاف است و درباره جدیدها، پیچیده‌تر.
  • این سال‌ها (و احتمالا بعد از شکست بلوک شرق)، نقش میراثی که هر یک از ما از گذشته‌مان داریم، در تحلیلِ چرایی جایگاه کشورها به شدت کمرنگ شده. مساله‌ای که اگر مهمترین عامل نباشد، قطعا یکی از مهمترین‌هاست. ما اما یاد گرفته‌ایم که فقط زمان کنونی را ببینیم و عامل همه تفاوت‌ها را در شیوه‌های مدیریتی و … حال حاضرمان خلاصه کنیم.

پانوشت: هرچند این مساله نباید توجیهی برای کم‌‌کاری‌هایمان باشد، اما دانستن آن قطعا برای مسیر آینده لازم است.

فرشته‌ای در کلیسای قدرت: در ستایش «ساختارهای خوب» به جای «آدم‌های خوب»

”می‌دونی، حتی یک فرشته هم بعد از ورود به کلیسای قدرت، بدون کنترل به یک فاحشه تبدیل می‌شه!“

این جمله را راکووسکی (Rakowski)، آخرین حاکم کمونیست لهستان در گفتگو با اوریانا فالاچی بیان کرده. در ایام نزدیک به فروپاشی بلوک شرق. جمله‌ای که اگر قید «ممکنه» را به آن اضافه کنیم، احتمالا دقیق‌تر می‌شود.

راکوفسکی لهستان

یکی از مهمترین دلایل عقب‌ماندگی این است که به جای «ساختارها» و نهادها، تمرکزمان بر «افراد» باشد. جامعه پیشرفته دغدغه‌اش یافتن «پادشاه عادل» نیست، بلکه راه ظلم کردن را به روی مقام پادشاهی می‌بندد.

«آدم خوب» کسی نیست که به صورت انقلابی سعی دارد همه مشکلات را حل بکند؛ آدم خوب کسی است که ساختارها را اصلاح و شفاف کند؛ طوری که حتی اگر یک فاحشه هم وارد کلیسای قدرت شد، مجبور شود شبیه فرشته‌ها رفتار کند!

اگر می‌بینیم یک مدیر می‌تواند به یکباره و در مدتی کوتاه، یک سازمان را متحول کند (مثبت یا منفی)، باید بدانیم که اصولا از ابتدا با یک «سازمان» روبرو نبوده‌ایم … . البته که همین تحول هم اگر مثبت باشد خوب است، اما به شرطی که متناسب با آن، ساختاری به وجود بیاید.

پانوشت:

  • اهمیت انتخاب آدم‌های خوب و مناسب برای اجرای نقش‌ها در هر ساختاری از بدیهیات است؛ آن‌قدر بدیهی که گاهی به اشتباه می‌اندازدمان و باعث می‌شود ضرورت اصلاح ساختارها برایمان کمرنگ شوند.
  • متن انگلیسی مصاحبه را می‌توانید از اینجا بخوانید. متن فارسی این مصاحبه هم در کنار مجموعه‌ای دیگر از گفت‌و‌گوهای اوریانا فالاچی با رهبران جهان، توسط غلامرضا امامی در کتابی جمع شده (عکس زیر) که بسیار خواندنی است.
کتاب گفتگوهای اوریانا فالاچی

راهنمای حفاظت از امنیت اطلاعات در شرایط دورکاری

‏هرچند شیوه ‎دوکاری در ایام شیوع ‎کرونا ضروریه، ولی در صورت عدم رعایت یک سری نکات ساده، ممکنه شرکت‌ها و سازمان‌ها رو با ریسک‌های ‎امنیتی مواجه کنه.
به همین دلیل در ‎لینکپ مجموعه‌ای از این نکات رو گردآوری و برای استفاده دیگران، به صورت عمومی منتشرش کردیم.
‏از این لینک می‌تونید فایل PDF رو دانلود کنید؛ و یا به صفحه‌ای برید که متن (Text) در اون قرار گرفته و میشه در تم شرکت خودتون ببریدش.

نکته مهم اینه که این نکات باید توسط همه رعایت بشن. بنابراین لازمه در تیم درباره‌شون صحبت و ابهامات برای همه رفع بشه.

در ادامه مقدمه این داکیومنت آمده.

امنیت در زمان دورکاری

اگرچه پیش‌تر نیز شیوه دورکاری در برخی مجموعه‌ها (از جمله لینکپ) به صورت محدود مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما این روزها بیشتر شرکت‌ها و سازمان‌ها برای حفظ سلامتی همکاران خود در مقابل ویروس کرونا (COVID-19) روش دورکاری را انتخاب کرده‌اند. از سوی دیگر ضرورت دورکاری در این ایام نباید ما را از لحاظ‌کردن چارچوب‌های امنیت IT متناسب با شرایط جدید غافل کند.
در این مستند که ساختار کلی آن بر مبنای فایل راهنمای شرکت امنیتی SANS با عنوان “Top 5 Steps to Securely Work from Home” و همچنین به‌کارگیری برخی مطالب دیگر از جمله توصیه‌هایی از رمزنگار شهیر، Bruce Schneier آماده شده، برخی نکات مهم امنیتی که لازم است در این شرایط مورد توجه قرار گیرد مرور شده است.
همچنین از آنجاکه رعایت این نکات در شرایط کنونی مورد نیاز همکاران سایر سازمان‌ها و شرکت‌ها نیز هست، تصمیم گرفتیم آن را به صورت عمومی منتشر کنیم.