نگاهی به ۲۰ سال پیشگویی گارتنر

چرخه هایپ گارتنر (Gartner Hype Cycle‌ که برخی آن را چرخه تب تکنولوژی هم ترجمه کرده‌اند)، برای اغلب دوستداران فناوری مفهومی آشناست.
سال‌هاست هر جا می‌خواهند از وضعیت یک فناوری در حال و آینده حرف بزنند، چرخه گارتنر یکی از اصلی‌ترین مرجع‌هاست. آن‌قدر که تصویر این چرخه دیگر پای ثابت اسلایدهای مشاوران، مدیران، کارآفرینان و سرمایه‌گذاران شده است.

مدتی پیش اینفوگرافیکی دیدم که فناوری‌هایی را که طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۸ روی قله چرخه گارتنر بوده‌اند، یک‌جا و کنار هم جمع کرده بود.
البته تحلیل خلاصه‌ و مفیدی هم همراه این اینفوگرافیک Visual Capitalist بود که لینک آن را به همراه یک بررسی جالب دیگر، در پایین همین مطلب گذاشته‌ام. اما به‌نظرم بهتر است هر کدام‌مان در ابتدا بدون خواندن هر تحلیل و نظری، صرفا از زاویه خودمان، سال به سال این چرخه را ببینیم.

روند ۲۰ ساله فناوری‌ها در منحنی گارتنر (چرخه هایپ گارتنر)
برای مشاهده تصویر باکیفیت‌تر، روی آن کلیک کنید.

مرور فناوری‌هایی که طی این ۲۰ سال در قله این چرخه بوده‌اند، چه آن‌ها که مطابق مسیر پیش‌بینی‌شده گارتنر رشد کرده‌اند، و چه آن‌ها که تا بلوغ و یا سقوط، مسیر متفاوتی را رفته‌اند، کلی نکته و درس با خودش دارد؛ برخی از این نکات درباره خود فناوری‌هاست، و برخی دیگر درباره میزان اتکاپذیری پیش‌بینی‌ها. و البته جدای از این، مرور ۲۰ ساله فناوری‌ها قطعا یک حس نوستالوژیک هم برایتان به همراه خواهد داشت!

🔸 پانوشت:

  • اینفوگرافیک بالا را به همراه تحلیل خلاصه آن می‌توانید مستقیما از این لینک در سایت Visual Capitalist ببینید. همچنین بررسی دیگری که بر روی روند ۲۰ ساله منحنی گارتنر انجام‌شده است را نیز می‌توانید از اینجا بخوانید.
  • در این مطلب به معرفی خود چرخه هایپ گارتنر نپرداختیم. هر چند معرفی کلی آن در بخش بالای اینفوگرافیک معرفی‌شده هم آمده، اما برای آشنایی بیشتر با این چرخه، کافی است عبارت انگلیسی Gartner Hype Cycle‌ یا معادل فارسی آن را گوگل کنید، صفحات متعددی به‌طور مفصل به معرفی این چرخه پرداخته‌اند.

کار سخت کمال‌گراها!

بدون شک یکی از کلیدی‌ترین جنبه‌ها در فرآیند توسعه محصولات عالی، رعایت تناسب بین «کمال‌گرایی» و «زمان ارایه» محصول در بازاره.
اما چرا با وجود اینکه طی سال‌های اخیر زیاد به این موضوع پرداخته شده، همچنان یکی از مهمترین پاشنه آشیل‌های محصولات (و سرویس‌های) جدید، همین مساله است؟ پیچیدگی این موضوع از کجا نشأت میگیره؟

کار سخت کمالگراها یا چطور کمالگرایی منفی رو کنترل کنیم

درس‌آموخته‌های من در این زمینه فعلا این‌هاست:
🔸اول اینکه بسته به نوع محصول و صنعت مربوطه، نقطه‌ای که این تناسب در اون برقرار میشه متفاوته؛ و به‌نظر میرسه پیدا کردن این نقطه علاوه بر هوش و استعداد، نتیجه علم، تجربه و خِرَد کسب‌وکاری است که به مرور و طی مسیر، در وجود افراد ته‌نشین میشه. هر چند در آینده روش‌های تحلیل‌داده هم میتونن به علمی‌تر شدن این فرآیند کمک کنن، اما همچنان فرمول طلایی‌ای برای اون وجود نداره. به عبارتی در اغلب موارد تا پیش از مشخص شدن نتیجه، نمیشه درباره درست یا غلط بودن «اجتهاد» انجام‌شده قضاوت کرد.
🔸از سوی دیگه، کمالگرایی یک ویژگی شخصیتیه که الزاما همیشه منطق فرد بهش غلبه پیدا نمیکنه و به صورت خودآگاه به کنترل فرد در نمیاد! و اگر شما هم دچارش بوده یا باهاش مواجه شده باشید، قطعا تایید می‌کنید که در صورت عدم کنترل میتونه به‌جای «یک موهبت با تاثیر خارق‌العاده‌ی مثبت»، بالعکس، حتی آسیب‌زا و منفی باشه!

اغراق نیست اگر مهمترین نقطه تمایز محصولاتی که تحول‌آفرین بودند با سایر هم‌نوعانشون رو «افراد کمال‌گرایی» بدونیم که در نقطه مناسبی تصمیم گرفتن کوتاه بیان و محصول رو به دست بقیه برسونن؛ نقطه‌ای که بنا بر طبع کمال‌گراشون طبیعتا اون‌قدر زود نبوده که محصولشون هنوز یک چیز ضعیف یا عادی باشه؛ و البته اون‌قدر دیر هم نبوده که دیگه منابع یا فضایی برای عرضه محصول باقی نمونده باشه!

✍️پانوشت:

  • هر چند این مطلب با دید کسب‌و‌کاری نوشته شده، اما میشه با جاگذاری «اثر» به جای «محصول»، اون رو به حوزه‌های دیگه هم تعمیم داد.
  • تصویر پایین حاوی نکاتیه که میتونن کمک کنند تا کمال‌گرایی رو به صورت مثبت به‌کار بگیریم. البته که من شاید کمی با لحنش موافق نباشم، چون ممکنه این برداشت ازش بشه که باید کمال‌گرایی رو به چیز دیگری تبدیل کنید 🙂 به‌نظر می‌رسه مدیریت و کنترل کردن کمال‌گرایی چیزیه که در عمل بهش نیازش داریم.
چطور کمالگرایی منفی رو کنترل کنیم
چطور کمالگرایی منفی رو کنترل کنیم

چرا ایران؟ (توسعه محلی و جهانی: نقش ما در ایجاد تناسب میان این دو)

این نوشته متشکل از مجموعه استوری‌هایی است که آبان ماه ۱۳۹۸ در اینستاگرام منتشر شد. نظرات مخاطبان هم در نگارش و تکمیل آن نقش داشت و در نهایت به‌نظرم رسید خوب است که در قالب یک مطلب در وبلاگ هم قرار بگیرد.

  • نقطه شروع بحث پرسیدن یک سوال بود که نتیجه‌اش رو در ادامه می‌بینید:
چرا ایران؟
  • چیزی که واضحه اینه که وقتی درآمد همه مردم چهار برابر بشه، رشد اقتصادی بالاتر خواهد بود. به این ترتیب مسئولان هم میتونن در آمارها اعداد و ارقام بهتری رو به عنوان دستاورد و رکورد نمایش بدن.
    اما دلیل اینکه اغلبمون مورد دوم رو بهتر میدونیم اینه که صرف «رشد اقتصادی و GDP بالا»، بدون رعایت توازن و تناسب، الزاما زندگی بهتری رو به ارمغان نمیاره. دلایل این مساله هم متعدده که در استوری‌های قبل برخی‌اش رو دیدیم. این مساله اون‌قدر پذیرفته شده است که شاخصی به نام «ضریب جینی» هم به عنوان یکی از پارامترهای مهم توسعه سالم اقتصادی سنجیده میشه و اکثرمون باهاش آشناییم.
    البته این هم باید در نظر گرفت که چون در بسیاری موارد این موضوع با کلیدواژه عدالت بهانه‌ای بوده برای اجرای سیاست‌های پوپولیستی، یا دولتی کردن اقتصاد و … بعضی‌هامون ممکنه کلا ازش صرف نظر کنیم.
  • اما موضوعی که من میخوام از نتایج این بحث استفاده کنم، رابطه #توسعه و #فناوری است. ما و خیلی از افراد دیگری که در حوزه فناوری کار میکنیم، بعد از مدتی مدام از سوی دیگران با این سوال مواجه میشیم که:

چرا ایران!؟

ادامه خواندن “چرا ایران؟ (توسعه محلی و جهانی: نقش ما در ایجاد تناسب میان این دو)”

فرشته‌ای در کلیسای قدرت: در ستایش «ساختارهای خوب» به جای «آدم‌های خوب»

”می‌دونی، حتی یک فرشته هم بعد از ورود به کلیسای قدرت، بدون کنترل به یک فاحشه تبدیل می‌شه!“

این جمله را راکووسکی (Rakowski)، آخرین حاکم کمونیست لهستان در گفتگو با اوریانا فالاچی بیان کرده. در ایام نزدیک به فروپاشی بلوک شرق. جمله‌ای که اگر قید «ممکنه» را به آن اضافه کنیم، احتمالا دقیق‌تر می‌شود.

راکوفسکی لهستان

یکی از مهمترین دلایل عقب‌ماندگی این است که به جای «ساختارها» و نهادها، تمرکزمان بر «افراد» باشد. جامعه پیشرفته دغدغه‌اش یافتن «پادشاه عادل» نیست، بلکه راه ظلم کردن را به روی مقام پادشاهی می‌بندد.

«آدم خوب» کسی نیست که به صورت انقلابی سعی دارد همه مشکلات را حل بکند؛ آدم خوب کسی است که ساختارها را اصلاح و شفاف کند؛ طوری که حتی اگر یک فاحشه هم وارد کلیسای قدرت شد، مجبور شود شبیه فرشته‌ها رفتار کند!

اگر می‌بینیم یک مدیر می‌تواند به یکباره و در مدتی کوتاه، یک سازمان را متحول کند (مثبت یا منفی)، باید بدانیم که اصولا از ابتدا با یک «سازمان» روبرو نبوده‌ایم … . البته که همین تحول هم اگر مثبت باشد خوب است، اما به شرطی که متناسب با آن، ساختاری به وجود بیاید.

پانوشت:

  • اهمیت انتخاب آدم‌های خوب و مناسب برای اجرای نقش‌ها در هر ساختاری از بدیهیات است؛ آن‌قدر بدیهی که گاهی به اشتباه می‌اندازدمان و باعث می‌شود ضرورت اصلاح ساختارها برایمان کمرنگ شوند.
  • متن انگلیسی مصاحبه را می‌توانید از اینجا بخوانید. متن فارسی این مصاحبه هم در کنار مجموعه‌ای دیگر از گفت‌و‌گوهای اوریانا فالاچی با رهبران جهان، توسط غلامرضا امامی در کتابی جمع شده (عکس زیر) که بسیار خواندنی است.
کتاب گفتگوهای اوریانا فالاچی

راهنمای حفاظت از امنیت اطلاعات در شرایط دورکاری

‏هرچند شیوه ‎دوکاری در ایام شیوع ‎کرونا ضروریه، ولی در صورت عدم رعایت یک سری نکات ساده، ممکنه شرکت‌ها و سازمان‌ها رو با ریسک‌های ‎امنیتی مواجه کنه.
به همین دلیل در ‎لینکپ مجموعه‌ای از این نکات رو گردآوری و برای استفاده دیگران، به صورت عمومی منتشرش کردیم.
‏از این لینک می‌تونید فایل PDF رو دانلود کنید؛ و یا به صفحه‌ای برید که متن (Text) در اون قرار گرفته و میشه در تم شرکت خودتون ببریدش.

نکته مهم اینه که این نکات باید توسط همه رعایت بشن. بنابراین لازمه در تیم درباره‌شون صحبت و ابهامات برای همه رفع بشه.

در ادامه مقدمه این داکیومنت آمده.

امنیت در زمان دورکاری

اگرچه پیش‌تر نیز شیوه دورکاری در برخی مجموعه‌ها (از جمله لینکپ) به صورت محدود مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما این روزها بیشتر شرکت‌ها و سازمان‌ها برای حفظ سلامتی همکاران خود در مقابل ویروس کرونا (COVID-19) روش دورکاری را انتخاب کرده‌اند. از سوی دیگر ضرورت دورکاری در این ایام نباید ما را از لحاظ‌کردن چارچوب‌های امنیت IT متناسب با شرایط جدید غافل کند.
در این مستند که ساختار کلی آن بر مبنای فایل راهنمای شرکت امنیتی SANS با عنوان “Top 5 Steps to Securely Work from Home” و همچنین به‌کارگیری برخی مطالب دیگر از جمله توصیه‌هایی از رمزنگار شهیر، Bruce Schneier آماده شده، برخی نکات مهم امنیتی که لازم است در این شرایط مورد توجه قرار گیرد مرور شده است.
همچنین از آنجاکه رعایت این نکات در شرایط کنونی مورد نیاز همکاران سایر سازمان‌ها و شرکت‌ها نیز هست، تصمیم گرفتیم آن را به صورت عمومی منتشر کنیم.

مشکلات بیمه و مالیات کسب‌و‌کارها: روایتی تکراری، این بار در مجلس

هفته قبل در جلسه کمیسیون تلفیق و هیئت‌رئیسه مجلس با برخی شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها، طبق معمول یکی از اصلی‌ترین گله‌ها، مسایل بیمه و مالیات بود.

نشست مجلس و دانش بنیان ها و استارتاپهاپس از چند بار تکرار این مساله، یکی از اعضای هیئت‌رئیسه پرسید این همه از بیمه و مالیات گله میکنید، ایکاش دقیق میگفتید مشکل کجاست!؟ من برای لمس بهتر و پایه‌ای‌تر مشکل از یک مثال استفاده کردم:
فرض کنید از فردا تمامی خیابان‌ها و پیاده‌روها را ببندند، و تک تک افراد و خودروها را نگه دارند و ازشان بخواهند اثبات کنند خلافی نکرده‌اند! چه بر سر جریان حمل‌و‌نقل می‌آید!؟ عملا مختل میشود‌.
احمقانه بنظر می‌رسد، اما کاری که فرآیندهای کنونی بیمه و مالیات در جریان کسب‌و‌کار کشورمان انجام می‌دهد، تقریبا شبیه همین است. و در چنین ساختاری که شرکت‌ها از پیش متقلب و دروغگو فرض شده‌اند و می‌ترسند اگر راست هم بگویند، راستشان دروغ انگاشته و بیشتر جریمه شوند، اغلب سعی در کتمان خواهند داشت. و این یعنی ایجاد یک دور باطل.
راه حل چیست؟ فکر میکنم به جای پرداختن به تک‌تک عوارض ناشی از ساختارهای اشتباه، باید به دنبال اصلاح پایه‌ای مناسبات و فرآیندهای مرتبط با کسب‌و‌کارها، همچون بیمه و مالیات بود. مدل‌های موفق زیادی در دنیا وجود دارد که می‌توان ازشان یاد گرفت. علاوه بر این، ایجاد دوره تنفس برای شرکت‌های نوپا در چند سال اول فعالیت و تا سقفی از درآمد، موضوع دیگری است که هنوز در عمل رخ نداده است.

پانوشت: در نهایت درآمد حاصل از مدل مبتنی بر بی‌اعتمادی برای دولت، احتمالا نزدیک به همانی است که در فضای اعتماد هم می‌توانست رخ بدهد. اما ساختار اشتباه همه‌مان را (چه #دولت و چه #بخش_خصوصی) وادار میکند با دست خودمان آب زلال را ابتدا به لجن تبدیل کنیم و بعد بخوریم!

لینک همین پست در اینستاگرام: https://www.instagram.com/p/B3B9O8KJZTw

مروری بر چالش‌ها و امتیازات استارتاپ‌ها در زمینه توسعه منابع انسانی

توجه: این مطلب حدود یک سال قبل و به درخواست سرکار خانم گیوه‌چین، برای انتشار در نشریه «رایانما» نگاشته شد. طبیعتا طی مدتی که از نگارش آن می‌گذرد، با چالش‌ها و فرصت‌های بیشتری در این زمینه آشنا شده‌ام. اما از آنجاکه مجال تغییر و بازنگارش این مقاله نبود، آن را به همان شکل اولیه که در نشریه نیز منتشر شده، در وبلاگ قرار می‌دهم.

رایانما - چالش های منابع انسانی و تیم سازی استارتاپ ها

یکی از نخستین و مهمترین چالش‌های کارآفرینان هنگام راه‌اندازی و توسعه کسب‌و‌کار، مدیریت منابع انسانی است. شاید در مراحل اولیه بدون استفاده از عنوان کلاسیک «مدیریت منابع انسانی»، صرفا از تیم‌سازی و چالش‌های آن صحبت شود، اما نهایتا مساله همان است. اگر شما هم تجربه راه‌اندازی یک کسب‌و‌کار داشته باشید، حتما در مراحل مختلف مسیر به برخی از مصادیق این مساله برخورد کرده‌اید؛

ادامه خواندن “مروری بر چالش‌ها و امتیازات استارتاپ‌ها در زمینه توسعه منابع انسانی”

نوآوری، وظیفه ما در گذار تاریخ

روند تاریخ شبیه مسابقه دوی امدادیه؛ و حالا که نوبت ما رسیده در میدان باشیم، ایجاد رشد اقتصادی-اجتماعی از طریق «نوآوری» یک وظیفه است.
اگر این دغدغه (و اعتبار ناشی از اون) رو به ملت‌های دیگه بسپاریم و خودمون به کپی کردن اکتفا کنیم، یعنی پذیرفته‌ایم در مسیر تاریخ بی‌تاثیر باشیم!

نوآوری، ما، تاریخ